Komunikaty

Kartka z kalendarza eko kultura

Kartka z kalendarza eko kultura

Opracowanie Halina Popiela

Na jakoś powietrza które wdychamy ma bardzo duży wpływ ruch samochodowy, szczególnie w dużych miastach, gdzie natężenie ruchu jest ogromne.

Liczba samochodów w Polsce gwałtownie rośnie. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego w 2018 roku zarejestrowanych było niemal 30 milionów pojazdów, a liczba ta ciągle rośnie.

Zapewne nie wszyscy też wiedzą, że 1 litr zużytego oleju silnikowego może zanieczyścić 1 mln litrów wody.

Jakość powietrza w Polsce należy do najgorszych w Europie. Światowa Organizacja Zdrowia i Europejska Agencja Środowiska oszacowały liczbę śmiertelnych ofiar zanieczyszczeń powietrza w Polsce na ponad 40 tys. rocznie, przy czym w dużych miastach to ruch samochodów i lotnictwo ma dużo większy wpływ na liczbę przedwczesnych śmierci. Sytuacja jest szczególnie zła pod względem zanieczyszczenia pyłami zawieszonymi PM10 i PM2,5 oraz najbardziej toksycznymi dla zdrowia związkami tj. węglowodorami, tlenkami azotu i węgla. Cząstki stałe PM (podstawowym ich składnikiem jest sadza) to produkty wydostające się z układu wylotowego silnika zawierające m.in. pewną ilość cząstek węgla, związków siarki i azotu, metali oraz ciężkich węglowodorów. Długo utrzymują się w atmosferze i są łatwo wchłanialne. Nasycają się innymi niebezpiecznymi związkami przez co umożliwiają wniknięcie do organizmu metali ciężkich, w tym ołowiu, siarki, azotu i różnych węglowodorów. Szczególnie groźne dla zdrowia są cząsteczki PM 2.5 - najdrobniejsze z pyłów, ponieważ są na tyle małe, że bez problemu wnikają do płuc i krwioobiegu przyczyniając się do wielu poważnych chorób.

Najczęstszymi chorobami powodowanymi przez spaliny samochodowe są: astma, przewlekłe choroby płuc, stany zapalne dróg oddechowych, nowotwory, choroby serca oraz układu nerwowego.

Zapewne nie wszyscy też wiedzą, że 1 litr zużytego oleju silnikowego może zanieczyścić 1 mln litrów wody.

 

 

Co możesz zrobić dla środowiska?

  • Jeśli masz taką możliwość, wybierz środki transportu publicznego, rower lub… użyj własnych nóg.
  •  W dalsze podróże wybieraj się raczej pociągiem niż autobusem, samolotem czy promem.
  •  Jeśli jeździsz autem, używaj samochodu posiadającego filtry cząstek stałych, które pozwalają oddzielać sadzę od spalin samochodowych.
  •  Używaj takich rozwiązań jak reaktor katalityczny, bezpośredni wtrysk paliwa czy system EGR w samochodzie.

Kilka ciekawostek o samochodzie

Pierwszy samochód na świecie napędzany silnikiem spalinowym, który można nazwać pojazdem osobowym, powstał w Niemczech w drugiej połowie XIX w. Oczywiście nie przypominał on współczesnych samochodów. Było to trójkołowe auto z jednocylindrowym silnikiem benzynowym.

 

Kto wynalazł pierwszy samochód?

Carl Benz stworzył pierwszy na świecie samochód napędzany silnikiem spalinowym.Carl Friedrich Benz (1844–1929)? Był to absolwent Politechniki w Karlsruhe i w 1883 roku założył firmę Benz & Cie. Rheinische Gasmotorenfabrik, która produkowała napędzane gazem silniki dwusuwowe dla przemysłu. Jego marzeniem było jednak stworzenie pojazdu, który będzie się poruszać za pomocą silnika. To oczywiście nie był zupełnie nowy pomysł, ponieważ już w roku 1769 Nicolas Joseph Cugnot zbudował pojazd działający na zasadzie maszyny parowej, a w 1870 roku inny wynalazca Siegfried Marcus testował prototyp pojazdu napędzany silnikiem spalinowym. Jednak obie te maszyny nie były dopracowane – skomplikowane w obsłudze i bardzo awaryjne – jedna osoba po prostu nie była w stanie ich obsługiwać. Nie były w stanie pokonywać też dłuższych tras. Nicolasa Josepha Cugnota uważa się więc za konstruktora pierwszego samobieżnego pojazdu kołowego zdolnego do przewozu osób. Z kolei Austriak Siegfried Marcus jest uważany za twórcę prototypu pojazdu mechanicznego z silnikiem benzynowym.

Carl Benz szukał o wiele prostszych rozwiązań. Od początku lat osiemdziesiątych XIX wieku pracował nad silnikiem z zapłonem iskrowym. To była prosta konstrukcja i po wielu próbach wynalazca wybrał odpowiednie paliwo – ligroinę, która jest mieszaniną węglowodorów pochodzącą z destylacji ropy naftowej. Zużycie paliwa w pierwszym pojeździe nie było małe i wynosiło 10 litrów paliwa na 100 km, przy czym jednorazowo do zbiornika można było wlać około półtora litra paliwa. Naczynie, z którego sączyło się paliwo, pełniło rolę gaźnika. Carl Benz skonstruował również świecę zapłonową, która zapalała mieszankę w cylindrze, a tłok poruszał się 400 razy na minutę.

Pierwsze auto na świecie nie miało oczywiście skrzyni biegów, lecz bardzo prostą przekładnię z mechanizmem różnicowym. Pierwszym pomysłem Benza było wbudowanie ważącego 100 kg silnika do ramy rowerowej i oczywiście to się nie mogło udać. Benz zdecydował więc, że jego pojazd będzie poruszać się na trzech kołach. Nie było też mowy o konwencjonalnej kierownicy. Sterowanie pierwszym na świecie pojazdem odbywało się za pomocą korby. Kierunek jazdy zmieniano, sterując korbą, która poruszała specjalnie opracowaną przekładnią zębatkową.

Rama pierwszego samochodu wykonana była z giętych rur stalowych, na których zamontowano ławkę dla kierowcy i pasażera zamiast wygodnych foteli. Trudno się dziwić takiej prostej konstrukcji, skoro Benz na początku myślał o rozbudowanej ramie rowerowej. Co z komfortem jazdy? Nierówności drogi były amortyzowane przez sprężyny oraz piórowe resory umieszczone pod ławką. Wszystkie metalowe elementy pierwszego samochodu pokryto błyszczącym czarnym lakierem. Co ciekawe do dzisiaj ten właśnie lakier jest dostępny w ofercie marki Mercedes-Benz i nazywa się Schwarz DB 040.

Pierwszy samochód z silnikiem spalinowym pierwszy raz przejechał wokół dziedzińca fabryki Benz&Cie. w Mannheim w 1885 roku. Według niektórych źródeł podczas jednej z jazd próbnych wynalazca, który stworzył najstarsze auto na świecie, miał też pierwszą stłuczkę. Podobno wjechał w mur budynku. W zasadzie jest to całkiem możliwe z uwagi na to, jakie hamulce miał pierwszy samochód. Ręczny hamulec działał tylko na tylne koła, a jego okładziny cierne wykonane były ze skóry, dlatego ich rola była dość symboliczna. Z jaką prędkością poruszał się pierwszy pojazd? Prędkość można podać jedynie w przybliżeniu, ponieważ nie było wówczas narzędzi, które pozwalałyby na jej precyzyjny pomiar, jednak zakłada się, że najstarszy samochód jechał z prędkością około 16 km/h.

W 1886 roku Carl Benz zgłosił w niemieckim urzędzie patentowym swój wynalazek i w tym samym roku odbył pierwszą próbną jazdę po mieście. To przełomowa data, którą uznaje się za początek światowej motoryzacji.

Obecnie nie wyobrażamy sobie życia bez samochodu. Jednak czy zastanawiałeś się kiedyś, które firmy produkujące samochody są najstarsze? Wbrew pozorom nie będzie to firma Carla Benza.

Jaka jest najstarsza marka samochodu?

Na pierwszym miejscu znajduje się Peugeot, który zaczynał w 1810 roku i był również producentem rowerów, a od 1889 roku zaczął produkować samochody.

Na drugim miejscu jest Tatra – czeska firma założona w 1850 roku, która samochody produkuje od 1897 r.

Niemiecki Opel powstał w 1882 roku i początkowo produkował maszyny do szycia, a później rowery. Produkcję samochodów marka rozpoczęła w 1899 roku.

Mercedes Firma Karla Benza założona w 1883 r. jest dopiero na czwartym miejscu.

Renault Francuska marka Renault powstała w 1899 roku.

Następnie możemy wymienić włoskiego Fiata, markę Ford Motor Company, Rolls Royce i Astona Martina.

Od 1893 roku. To w Paryżu wprowadzono obowiązek tablic rejestracyjnych. Pierwszym prawem jazdy był dokument, który został wystawiony dla Carla Benza w 1888 roku. Otrzymał on wtedy pisemne zezwolenie na poruszanie się pojazdem po drogach publicznych. Natomiast pierwsze powszechne prawo jazdy wprowadziła Wielka Brytania w 1903 roku, a pierwsze polskie prawo jazdy pojawiło się w 1918 roku po odzyskaniu niepodległości.

Obecnie nie wyobrażamy sobie życia bez samochodu..

ŻRÓDŁA

www.nik.gov.pl, internet